17.06.2022 / Genel

İnsanlığın bugünlere gelebilmesinin en büyük nedeni sözlü ve yazılı olarak bilgiyi nesilden nesile aktarması olmuştur.

İlk icadı günümüzden binlerce yıl öncesine dayanan kâğıdı kim, ne zaman icat etti? İlk kağıt nasıl üretildi? Gelin yakından bakalım…

Nemli ağaç lifleri, yosun, saman ya da otların kalın gövdelerinden elde edilen selüloz hamurunun preslenmesiyle oluşan kâğıt, tabaka şeklindedir. Genel olarak yazı yazma ve resim çizme gibi işlemlerde kullanılan kâğıt, her türlü basın-yayın faaliyetlerinde, mutfakta, mobilya ve ambalaj sektöründe de önemli rol oynar.

İnsan hayatında büyük önemi olan kâğıdın icadı milattan önceki dönemlere dayanır. Bilimsel çalışmaların ve dünya kültürlerinin birbirleriyle tanışması, gelişmesi ve yayılmasında önemli bir işleve sahip olan kâğıt, ilk para mantığının oluşumunun da başlangıcıdır.

Taşınması ve korunmasının kolaylığı sayesinde dünyanın her tarafında çok kısa sürede yayılan kâğıt kullanımı bugünkü gelişmiş dünyanın temellerinin atılmasını sağlamıştır. Şimdilerde kâğıt dünyanın en önemli sanayi ürünlerinden biridir ve günlük hayatta en çok kullanılan maddelerin başını çeker.

Paradan kitaplara, karton bardaklardan gıda ambalajlarına kadar günlük hayatta sık sık kullandığımız birçok şey kâğıttan üretiliyor. Kısacası kâğıt her sektörde yer alıyor. Peki, bu çok yaygın kullanılan kâğıdı kim icat etti?

Milattan sonra 105 yılının Antik Çin Uygarlığı'nda, imparatorun emrindeki harem ağalarından biri olan Cai Lun, ağır bambu çubuklarını boğaların çektiği yük arabasıyla taşımakla görevlidir. Günlerden bir gün boğa tökezler ve gönderilen tüm belgeler yere saçılır. Bunun üzerine Cai, daha kullanışlı bir yazı malzemesinin hayalini kurmaya başlar. Ağaç kabuğu, kenevir, ipek ve balık ağını alır. Bunları keser. Ardından kaynatır ve düzgün, ince bir kumaş katmanı olana kadar ezip şekillendirir. İcadı tam bir zaferdir. Buluşunun ardından Cai, soyluluk ve refahla ödüllendirilir.

Yalnızca bir yıl sonra, yeni imparator başa geçer ve Cai'yi hapisle cezalandırır. Hapse girmektense ölmeyi tercih eden Cai, zehir içerek intihar eder. Her şeye rağmen 3. yüzyıla gelindiğinde, kâğıt tüm Çin’de kullanılmaktadır. Edebiyat gelişmekte ve Çin uygarlığının yeni bir dönemi müjdelenmektedir. 1300’lerde ise artık tüm dünyanın iletişim şekli değişmiştir.

Bugün modern kâğıt fabrikaları, kâğıt hamuru için farklı bir formül kullanmakta. Ama şekil verme işlemi, şaşırtıcı bir biçimde Cai Lun’unkine benzemeye devam etmektedir.

Ayrıca Bakınız