10.02.2022 / Bilim / Teknoloji / Genel

Bir robot tarih de ilk defa bir domuzun yumuşak dokusunda insan yardımı olmadan laparoskopik ameliyat gerçekleştirmeyi başardı.

Johns Hopkins Üniversitesi’nde çalışan bir araştırma takımının tasarladığı Akıllı Doku Otonom Robotu (STAR), insanlarda yapılacak tam otomatik ameliyatlar yönünde atılan önemli bir adım niteliği taşıyor. Laparoskopik ameliyatlarda, cilt üzerinde büyük kesikler açılmadan görüntüleme ya da cerrahi işlem yapılıyor.

Johns Hopkins Üniversitesi Whiting Mühendislik Fakültesi'nde çalışan yardımcı makine mühendisliği profesörü ve makalenin kıdemli yazarı Axel Krieger, konu ile ilgili şu ifadeleri kullanıyor:

Bulgularımız, ameliyattaki en karmaşık ve hassas işlerden birini; bir bağırsağın iki ucunu yeniden birbirine bağlamayı otomatik hale getirebileceğimizi gösteriyor. İşlemi dört hayvan üzerinde gerçekleştiren STAR, aynı işlemi gerçekleştiren insanlara kıyasla çok daha iyi sonuçlar elde etti.

Araştırmacıların geliştirdiği robot, yüksek seviyede tekrarlı hareket ve kesinlik gerektiren bir işlem olan bağırsak anastomozunda üstün başarı göstererek dikkatleri üzerine çekti. Bir bağırsağın iki ucunun birbirine bağlanması, bağırsak ameliyatlarının belki de en zorlu adımı. Bu işlem esnasında cerrahın yüksek hassasiyet ve kararlılıkla dikiş atması gerekiyor. En ufak bir el titremesi veya yanlış atılan dikiş, hasta için feci sonuçlar doğurabilecek bir sızıntıyla sonuçlanabilir.

Johns Hopkins Üniversitesi’nde elektrik ve bilgisayar mühendisliği profesörü olan Jing Kang ve Washington eyaletinde yer alan Ulusal Çocuk Hastanesi’nde görev yapan bilim insanlarıyla ortaklaşa çalışan Krieger, yumuşak dokunun dikilmesi için özel olarak tasarlanan görüş güdümlü bir sistem olan robotun geliştirilmesine yardım etmiş. Araştırmacıların geliştirdiği yeni sürüm, 2016 yılında bir domuzun bağırsaklarını başarıyla diken önceki modele dayanıyor. Fakat eski modelin bağırsağa erişmesi için geniş bir yarık açılması ve insanlardan yardım alması gerekiyordu. Yeni tasarlanan robot, tüm bu süreci tek başına yönetiyor.

Araştırmayı yöneten bilim insanları, yeni çalışmada otonomiyi ilerletmek ve cerrahi hassasiyeti artırmak üzere STAR’a yeni özellikler eklemeyi başarmış durumda. Söz konusu özellikler arasında özel dikiş araçları ve ameliyat alanının daha doğru şekilde görselleştirilmesini sağlayan son teknoloji görüntüleme sistemleri de bulunuyor.

Krieger’in aktardığı bilgilere göre yumuşak doku ameliyatı, öngörülemez olması ve robotları hızlıca uyum sağlayarak beklenmedik engellerin üstesinden gelmeye zorlaması sebebiyle özellikle zor bir işlem. STAR adlı bu yeni robot ise sahip olduğu kontrol sistemi sayesinde ameliyat planını tıpkı insan bir cerrahın yapacağı gibi anlık şekilde uyarlayabiliyor.

STAR’ı özel kılan şey, kendisinin plan yapabilen, uyum sağlayabilen ve yumuşak dokudaki ameliyat planını asgari insan müdahalesiyle yürütebilen ilk robot sistemi olması – Kriger

Krieger’e göre tıp alanı ameliyatlarda daha laparoskopik yaklaşımlara doğru ilerledikçe, bu gibi işlemler için tasarlanan otomatik bir robot sisteminden yardım almak da önem kazanacak.

Robotik anastomoz yardımıyla, yüksek kesinlik ve yinelenebilirlik gerektiren ameliyat işleri cerrahi beceriden bağımsız olarak her hastada daha hassas ve daha kesin biçimde gerçekleştirilebilir. Yeni gelişmenin, hasta bakımından daha öngörülebilir ve daha istikrarlı sonuçlar doğuran demokratik bir ameliyat yaklaşımıyla sonuçlanacağını düşünüyoruz. – Kriger

Johns Hopkins Üniversitesi’nde çalışan takımda Hamid Saidi, Justin D. Opfermann, Michael Kam, Shuwen Wei ve Simon Leonard da bulunuyor. ABD Ulusal Çocuk Hastanesi Geçişken Üroloji Bölümü Başkanı Michael H. Hsieh de çalışmaya katkıda bulunmuş.