02.07.2020 / Biyografi / Eğitim

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu olan Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 yılında İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti.

Mustafa Kemal, eğitim hayatına Mahalle Mektebi’nde başlamıştır. Ardından Şemsi Efendi Mektebi’nde eğitim hayatına devam eder. Buradan da mezun olunca Selanik Mülkiye Mektebi’ne kayıt olmak için yola çıkar.

Mustafa Kemal, kendisinin memur olamayacağını ve askeri alanda ilerlemek istediğini bildiği için Selanik Mülkiye Mektebi’ne giderken okulu bırakıyor ve ardından Selanik Askeri Rüştiyesi sınavlarına giriyor. Bu sınavları kazanınca ailesine haber vermeden askeri okula kaydını yapıyor. Bir sene boyunca okula gidiyor. İlk sene sonunda notlarını ailesine gösterince ailesi de öğrenmiş oldu.

Mustafa Kemal, Selanik Askeri Rüştiyesi’nde okurken matematik öğretmeni tarafından kendisine “Kemal” adı takılmıştır. Çünkü öğretmeninin adı da Mustafa’dır. Buradan da mezun olan Mustafa Kemal, Manastır Askeri Mektebi’nde okumaya başlar. Buradan da Harp Okulu’na ve oradan da Harp Akademisi’ne gider. Teğmen rütbesini alan Mustafa Kemal, ilk görev yeri olan Şam’a 1905 yılında atanmıştır.

mustafa kemal atatürk

Mustafa Kemal, tarih sahnesine ilk kez 1909 yılında meydana gelen 31 Mart olayları ile çıkmıştır. Ardından 1912 yılında Trablusgarp Savaşı’na katılmıştır. Bu savaş Mustafa Kemal’in ilk savaşı olmuştur. Başarısından dolayı Binbaşı rütbesine getirilmiştir.

1913 yılında Çanakkale Boğazı’nı korumakla görevlendirilmiştir. Bu esnada Çanakkale Boğazı’nı çok iyi incelemiştir. Burada yani II. Balkan Savaşı sırasında Kuvayı Mürettebe Komutanlığı yapmıştır.

Mustafa Kemal, 1913 yılında I. Dünya Savaşı öncesi son görevi olan Sofya Askeri Ateşe Militerliği görevi yapmıştır. Rütbesi de Yarbay olmuştur.

1915 yılında Çanakkale Savaşı’na katılan Mustafa Kemal, Albay rütbesini alırken 1916 yılında Kafkasya cephesinde savaşarak Tuğgeneral rütbesini almıştır. 1917 yılında da Suriye-Filistin cephesinde yer almıştır. Yıldırım Orduları Grup (7. Ordu) Komutanı olarak görev aldı. 1919 yılında Erzurum Kongresi’nde askerlik mesleğinden istifa etti.

mustafa kemal atatürk

Mustafa Kemal Atatürk’ün Manevi Evlatları

  • Nebile
  • Rukiye
  • Zeynep
  • Abdürrahim Tunçak (Mustafa Kemal’e çok benzediği için gerçek çocuğumu diye tartışılmıştır.)
  • Ülkü Adatepe (2013 senesinde geçirdiği trafik kazası sonucunda hayatını kaybetti. Mustafa Kemal’in vefat eden son manevi evladıdır.)
  • Sabiha Gökçen (İlk kadın savaş pilotu)
  • Afet İnal
  • Sığırtmaç Mustafa
  • Zehra

Mustafa Kemal’in çocuklarının bazıları Soyadı Kanunu’ndan önce vefat ettiği için soyadı almamıştırlar.

Selanik, Manastır, Sofya ve İstanbul, Mustafa Kemal’in hayatını etkileyen dört şehirlerdir.

Mustafa Kemal, Mehmet Emin Yurdakul’un Cenge Giderken adlı şiiri için “bu dizelerde ulusal benliğimin gururunu tanıtan ilk anlatımı buldum” demiştir. Namık Kemal için ise “Türk milletinin yüzyıllardan beri beklediği sestir” demiştir. Tevfik Fikret’in SisFerda ve Rücu şiirlerini beğenmiş ve kendisi için “hangi Türk şair böyle inkılapçı şiirler yazabilmiştir” demiştir. Ziya Gökalp, J.J. Rousseon, Montesque, Voltaire, Descater de Mustafa Kemal’i etkileyen yazarlar arasında yer almıştır.

Mustafa Kemal, vatandaş için Medeni Bilgiler kitabını Afet İnan ile birlikte yazmıştır. Ayrıca Geometri, liseler için Tarih, Cumalı Ordugâhı, Taktik ve Tatbikat, Zabit ve Kumandan ile Hasbihal, Bölüğün Muharebe Talimi adında kitaplar kaleme almıştır.

Nutuk adlı kitabı ise Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı yani 1919 yılı ile başlayıp 1927 yılına kadar olan kısımları yazmaktadır. CHP’nin ikinci kongresinde okundu. Kitabın gelirleri ise Türk Hava Kuvvetleri’ne bırakılmıştır. Osmanlıca ve Arap harfleri ile yazılmıştır. Yahya Kaptan’ın adı en çok geçen isimdir.

mustafa kemal atatürk

1937 yılında Yalova gezisinde ilk defa rahatsızlanan Mustafa Kemal’e Reşat Belger tarafından Siroz hastalığı teşhisi konmuş ve özel doktoru olan Ömer İrdelp tarafından da bu hastalığa yakalandığı doğrulanmıştır.

Mustafa Kemal 10 Kasım 1938 yılında vefat ettiğinde başbakan Celal Bayar iken, TBMM başkanı Abdülhalik Renda’dır. Abdülhalik Renda, Mustafa Kemal’in vefatından sonra bir günlük vekil cumhurbaşkanlığı yapmıştır. Mustafa Kemal, vefat etmeden önce en son Belleten dergisini okumuştur.

Mustafa Kemal vefatından sonra 1953’e kadar Etnografya Müzesi’nde ve ardından da Anıtkabir’e defnedilmiştir.

1981 yılı, UNESCO tarafından Mustafa Kemal yılı ilan edilmiştir. Birçok ülkede Atatürk ile ilgili anıtlar yapılmıştır. Atatürk, Yunanistan tarafından Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterilmiştir. TIME dergisine de kapak olan ilk Türk, Mustafa Kemal Atatürk olmuştur.