3.12.2019 / Eğitim / Genel

İnsanların bir arada yaşaması ile bir takım kurallar ortaya çıkar. Toplumsal düzen kuralları, toplumun birlik ve beraberliğini sağlar.

İnsanlar toplu olarak yaşarlar. Bu durum, toplum içinde uymaları gereken bir takım kuralları da beraberinde getirir. Toplum düzenini sağlayan kurallar insanların toplum içerisinde uymaları gereken bir takım emir ya da yasakları kapsarlar.

toplumsal düzen kuralları

Emirler, insanların uymaları gereken kuralları kapsarken yasaklar da insanların yapmaktan kaçınmaları gereken durumları gösterir. Bir kişiye “borcunu öde” dediğiniz zaman emretmiş olursunuz. “Yalan söyleme” dediğiniz zaman yasaklama yapmış olursunuz.

Bireyler, yasakları çiğnediklerinde ya da emirlere uymadıklarında toplumsal tepkiler ile karşılaşabilirler. Toplumsal düzen kuralları ile bireyler, hatalı davranışlarında cezalandırılır.

dini kurallar

Din Kuralları

Din kuralları Allah tarafından konulmuş ve Peygamberler aracılığı ile insanlara ulaştırılmış olan emir ve yasaklardan oluşur.

Yalan söylemek ya da kötülük yapmak her dinde yanlıştır. Bu durumda tüm dinlerde bazı ortak noktaların olduğu kabul edilmelidir. Tüm dinler insanlara yardımsever olmayı emrederken, dürüst olmaları konusunda da uyarılarda bulunur.

Dini kurallar resmiyete sahip olmadıkları için hukuk karşısında etkili değildirler. 1928 yılında kabul edilen değişiklik ile devletin dininin İslâm olduğu bilgisi anayasadan kaldırılmıştır.

Bu sebepten dolayı dini kuralları çiğneyen kişiler hukuksal yargılanmazlar. Bu kişiler, çevrelerindeki kişilerce manevi yaptırıma maruz kalabilirler. Örneğin, zengin kişilerin fakirlere yardımcı olması dinimizce emredilmiş olsa da hukuken böyle bir zorunluluk yoktur. Bu yüzden mahkeme, zenginlere yardım etmedikleri için ceza veremez.

ahlak kuralları

Ahlâk Kuralları

Toplumsal davranışlarda bazen iyi bazen de kötü davranışlar sergileyebiliriz. Bu ayrımı yapan ise ahlâk kurallarıdır.

Ahlâk, bir toplumda iyilik ve kötülük hakkında oluşan değer yargılarına göre yapılması ve yapılmaması gereken davranışlar bütününe denir.

Kişilerin kendilerine karşı olan davranışlarına kişisel ahlâk kuralları denir. Başkalarına yalan söylememek bir kişisel ahlâk kuralıdır.

Kişilerin topluma karşı olan sorumlulukları ise sosyal ahlâk kurallarıdır. Zenginlerin fakirlere maddi yardımda bulunması bir sosyal ahlâk kuralıdır.

Ahlâk kuralları da tıpkı din kuralları gibi yasal bir zorunluluğu olmayan kurallardır. Uymadığınız takdirde ceza almazsınız fakat manevi yaptırımlara maruz kalabilirsiniz.

görgü kuralları

Görgü Kuralları

Görgü kuralları, kişilerin başka kimselere karşı olan ve anayasa da yer edinmeyen kurallardır. Daha çok örf ve adetlerimize dayanırlar. Görgü kuralları en çok giyinme ve yeme-içme kuralları olarak karşımıza çıkarlar.

Görgü kuralları nezaket kuralları olarak da bilinir. Bu kurallar, toplum içerisinde çoğunlukla hep aynı davranışların sergilenmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Toplu taşımalarda telefon ile sessiz konuşmak bir görgü kuralıdır.

Görgü kurallarının yaptırımları da manevidir. Yasalarda yazmayan kuralları oldukları için, mahkemelerde bir delil kabul edilmezler.

Görgü kuralları, insanların yaşam biçimlerine göre değişiklik gösterebilir. Bazı kişilerde lüks yaşam normal karşılanırken bazı kimseler de bu durum görgüsüzlük olarak adlandırılabilir.

hukuk kuralları

Hukuk Kuralları

Hukuk kuralları, devlet tarafından konulmuş kurallardır. Yasalarda geçerli olan kurallar biçimidir. Herkesin uyması gerekir.

Örneğin yakın zamanda arabalarda kullanılan çakar lambaları ile ilgili çıkan yasa hukuk kuralıdır. Uymayanlar maddi ceza ile çarptırılır.

Hukuk kurallarını diğer kurallardan ayıran en büyük özellik ise, kuralları çiğneyen kişiye manevi değil maddi ceza verilir.

Bknz: Toplumsal Kurallar