26.12.2020 / Eğitim / Genel

Bir hakkın yerine getirilmesi için devletten beklenen edim müdahale etmeme, engellememe ise negatif bir hak söz konusudur.

Anayasa da kişinin hak ve ödevleri kapsamında düzenlen kişisel haklar bu kapsamdadır. Vicdan hürriyeti, kişi güvenliği, konut dokunulmazlığı gibi devlet tarafından aşılamayacak ve dokunulamayacak özel alanın sınırlarını çizen haklardır.

Negatif statü hakları (koruyucu haklar) söz konusu olduğunda, devletin herhangi bir aktif eylemde bulunması beklenmeyip birey bu haklardan devletin bir katkısı olmadan yararlanmaktadır.

Temel hakların amacı; bireysel özgürlük alanını devlet müdahalesine karşı korumak olduğundan, olumsuz statü ilişkisi, bireye devlet müdahalesine karşı kendini savunma hakkı verir. Birey, devlet karşısında devlet tarafından aşılamayacak ve dokunulamayacak özel alanı olan haklara sahiptir.

Geleneksel Kişisel Haklar

  • Yaşama hakkı
  • Kişinin can ve mal güvenliği
  • Düşünce özgürlüğü
  • Din ve vicdan hürriyeti
  • Konut dokunulmazlığı
  • Seyahat etme özgürlüğü

Bu haklar, bireyi hem topluma hem de devlete karşı koruyan haklar olduğu için “koruyucu haklar” olarak bilinir. Bu sınıflandırma genellikle ilk kuşak hakları yani medeni ve siyasi hakları içermektedir.