28.02.2020 / Sağlık / Genel

Covid-19 salgını ilk olarak Çin'in Hubei bölgesinin başkenti olan Vuhan'daki Huanan Deniz Ürünleri Pazarı'nda ortaya çıkmıştı.

2019 sonlarında, Çin'in Hubei bölgesinin başkenti olan Vuhan'da çeşitli hastaların belirli bir neden olmaksızın gelişen ve tedavi ile aşılara cevap vermeyen bir zatürre görülmesi üzerine SARS-CoV-2 olarak adlandırılan yeni bir koronavirüs teşhis edildi.

Kişiden kişiye bulaşabilen virüsün bulaşma oranı 2020 Ocak ortasında büyüme gösterdi. İlerleyen zamanlarda Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya-Pasifik'te yer alan çeşitli ülkelerde yaşanan virüs vakaları rapor edilmeye başlandı.

koronavirüs covid-19 sars-cov-19

Adlandırma

Vuhan'da ortaya çıkan virüs tanımlandığı ilk dönemlerde çıkış yerine izafeten Vuhan Koronavirüsü ve Vuhan Zatürresi adlarıyla anılmaya başlandı. 2003'te benzer bir salgına sebep olan SARS koronavirüsünün yeni bir türü olduğu tespit edildiğindeyse 2019 yeni koronavirüsü olarak adlandırılarak 2019-nCoV kısaltması kullanılmaya başlandı. Dünya Sağlık Örgütü virüsün resmî adını şiddetli akut solunum yolu sendromu koronavirüsü 2 ve kısaltmasını ise SARS-CoV-2 olarak belirledi.

Belirtileri

Bildirilen semptomlar vakaların %90'ında ateş, %80'inde yorgunluk ve kuru öksürük, %20'sinde nefes darlığı ve %15'inde solunum sıkıntısı içeriyordu.

Korunma Yöntemleri

Yapılan açıklamaya göre virüs, öksürük ve hapşırık sonucu ortaya çıkan damlacıklar yoluyla insandan insana bulaşabiliyor. Bu yüzden tek kullanımlık mendil kullanılması önerilirken mendili olmayanların dirseklerinin iç kısmına hapşırmaları ya da öksürmeleri isteniyor.

Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre virüsten korunmanın en önemli yolu ellerin su ve sabun ile en az 20 saniye boyunca güzelce yıkanmasıdır. Eğer su ve sabun yok ise alkol içeren dezenfektan kullanılması gerekiyor. Ayrıca kirli eller ile ağız, burun ve göz temasının yapılmaması gerektiği de belirtiliyor.

Aşı Çalışmaları

Koronavirüs salgınına karşılık ilk aşığı Rusya tescil ettirdi. İlk aşı hakkında her yerde güven sorunu tartışılırken, kısa süre sonrasında Rusya ikinci aşıyı da duyurdu.

En Çok Etkilenen 15 Ülke

  • Amerika: 5.997.163 vaka ve 183.069 ölüm
  • Brezilya: 3.862.311 vaka ve 120.828 ölüm
  • Hindistan: 3.621.245 vaka ve 64.469 ölüm
  • Rusya: 987.470 vaka ve 17.045 ölüm
  • Peru: 639.435 vaka ve 28.607 ölüm
  • Güney Afrika: 625.056 vaka ve 14.028 ölüm
  • Kolombia: 607.904 vaka ve 19.363 öüm
  • Meksika: 595.841 vaka ve 64.158 ölüm
  • İspanya: 439.286 vaka ve 29.011 ölüm
  • Şile: 409.974 vaka ve 11.244 ölüm
  • Arjantin: 408.426 vaka ve 8.457 ölüm
  • İran: 373.570 vaka ve 21.462 ölüm
  • Birleşik Krallık: 336.670 vaka ve 41.586 ölüm
  • Fransa: 315.813 vaka ve 30.611 ölüm
  • Suudi Arabistan: 314.821 vaka ve 3.870 ölüm

Dünya genelinde vaka sayısı 25.225.985 olurken, 16.619.161 kişi tedavi oldu. 845.414 kişi de hayatını kaybetti. Salgın 188 ülkede görüldü. (31.08.2020 10:55'de güncellenmiştir.)

Türkiye’de Koronavirüs Vakası

Türkiye’de ilk koronavirüs vakası 11 Mart 2020 tarihinde Sağlık Bakanı Fahrettin Koca tarafından duyuruldu. Avrupa ziyaretinden dönen bir kişide yapılan test sonuçları pozitif çıktığı doğrulandı. 18 Mart gecesi 00:08'de ise ilk ölümün gerçekleştiği bilgisi paylaşıldı. Çin temaslı 89 yaşındaki bir erkek hasta, Türkiye'de koronavirüs şüphesi ile ölen ilk kişi oldu. 

  • Dünya genelinde maske savaşları yaşanırken Türkiye, başta İtalya, İngiltere ve İspanya olmak üzere sağlık sistem, çöken dev ülkelere tonlarca tıbbi malzeme yardımında bulundu.
  • Türkiye genelinde 18 yaş altı ve 65 yaş üstü sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
  • 30 Büyükşehir ve Zonguldak'a giriş ve çıkışlar yasaklandı. Özel izne tabi tutularak bazı sektörlere kontrollü giriş çıkış izni verildi.
  • Türkiye genelinde maske satışı yasaklandı. Devlet maskeleri ücretsiz dağıtıyor.
  • Dünya genelinde koronavirüs testi ve tedavisinin büyük bir kısmı ücretliyken Türkiye'de özel hastaneler dâhil olmak üzere tüm hastanelerde test ve tedavi ücretsiz yapılıyor.
  • Abdi İbrahim, covid19 tedavisinde olumlu sonuç veren bir ilaç geliştirdi. Bu ilacı devlete 2020 yılı sonuna kadar ücretsiz vereceğini açıkladı.
  • Tükiye’de 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı evde kutlandı.

Olumsuz Etkileri

  • Dünya genelinde ülkeler arası uçuşlar kısıtlandı.
  • Dev firmalar başta Çin olmak üzere farklı ülkelerdeki fabrika ve mağazalarını kapattı.
  • Başta futbol olmak üzere tüm spor müsabakaları durduruldu.
  • Birçok dünya devi ülkede OHAL ilan edildi.
  • Özellikle Avrupa’da tıbbi malzeme sıkıntısı yaşandı.
  • Eğitimlere ara verildi ya da uzaktan eğitim modellerine geçildi.
  • Hastanelerde acil servisler de dâhil olmak üzere normal hastalara bakan personel sayıları azaltıldı. Tüm sağlık çalışanları Koronavirüs hastalığına yakalanan kişiler ile ilgilendi.
  • Dünya üzerinde 100 bin ve milyon rakamlarına ilk ulaşan ülke Amerika oldu.
  • 2 Nisan 2020 tarihinde virüsten etkilenen kişi sayısı 1 milyon, 27 Haziran tarihinde 10 milyon, 11 Ağustos tarihinde 20 milyon, 18 Eylül tarihinde 30 milyon rakamına ulaştı.
  • Dünya genelinde virüsten iyileşen kişi sayısı 1 Mayıs itibariyle 1 milyon, 27 Temmuz tarihinde 10 milyon, 19 Ağustos tarihinde 20 milyon rakamını gördü.
  • Dünya genelinde virüs nedenli ölü sayısı 27 Eylül itibariyle 1 milyon rakamını gördü. 
  • Petrolün varil fiyatı 1 doların altına düştü. ABD’de bir depo benzin bir fincan kahveden daha ucuza satılmaya başladı.
  • ABD'de 27 Haziran tarihinde 47 binden fazla vaka tespit edildi.
  • Brezilya Devlet Başkanı Bolsonaro'nun covid19 testi pozitif çıktı.

Yaşanan İlginç Olaylar

  • İran'da hastanelerde tütsüler yakıldı ve İran halkı türbeleri yalamaya başladı.
  • Hindistan'da bir grup insan taptıkları ineklerin dışkıları ile yıkanmaya başladı.
  • Suudi Arabistan, salgın nedeniyle Kabe'yi umre ziyaretlerine kapattı.
  • İran ve Türkiye'de Koronavirüse iyi geldiği gerekçesiyle üretilen sahte içkilerden ölenler oldu.
  • Tunus’a tıbbi malzeme taşıyan bir gemiye İtalya tarafından el konuldu.
  • Virüsten kurtulan Çin, Dünya'ya maske satmaya başladı. Fransa'nın verdiği siparişleri iki katı para ödeyerek ABD aldı.
  • Vaka sayıları azalmaya başlayınca Dünya genelinde kısıtlamalar kaldırıldı. Kısa süre içerisinde ikinci dalga görülmeye başlanfdı ve kısıtlamalar tekrardan getirildi.